Πηγάδια Μάννα
|
|
Στη Σύρο, υπάρχουν μόνο δύο πηγές. Η μία τροφοδοτούσε ανέκαθεν τη μεσαιωνική πόλη της Ανω Σύρου. Η άλλη είναι χαμένη κάπου στο βουνό και ελάχιστα την εκμεταλλεύται κανείς. Για τα χωριά στην καρδιά του νησιού, η λύση πάντα ήταν τα πηγάδια που επιτρέπουν την πρόσβαση στον υδάτινο ορίζοντα και την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας.
|
· Πώς χτίζεται ένα πηγάδι

Στα παλιά τα χρόνια οι άνθρωποιγια να χτισουν ενα πηγαδι, αρχιζαν σκαβοντας 2 μετρα και μετα συνεχιζαν με δυναμιτη.Καποιος κατεβαινε, ετοιμαζε τον δυναμιτη, αναβε το φυτιλι, και ξανανεβαινε γρηγορα. Οταν το πηγαδι ειχε σκαφτει, καποιος κατεβαινε μεχρι τον πατο με τη βοηθεια ενος βαρελιου κομμενου στη μεση και δεμενου μ?ενα σκοινι. Κατεβαζε μ?αυτο πετρες που ειχαν βγει με το σκαψιμο και ειχαν πελεκηθει για την κατασκευη των τοιχωματων του πηγαδιου. Ηταν ενα επαγγελμα εξαιρετικα δυσκολο και επικινδυνο. Οι κατολισθησεις, ο δυναμιτης, αλλα κυριως τα αερια και η ελλειψη οξυγωνου, υπηρξαν αιτιες προωρων θανατων.


ΔΕΞΑΜΕΝΗ
Η Δεξαμενή ειναι η τεχνητή αποθήκη νερού και ο χώρος μέσα στον οποίο φυλάμε υγρά όπως, βρόχινο νερό, λάδι και καύσιμα.
Μαθαμε απο την επισκεψη μας στα χωραφια οτι δεν χτιζεται σπιτι αν δεν χτιστει πρωτα μια δεξαμενη. Εκεινη μαζευει νερο απο την ταρατσα και το νερο καταληγει σε αυτην, τελος το νερο φευγει απο το λουκι και παει στα μικρα ρευματα για να ποτισουν τα δεντρα. Με τη χρήση των δεξαμενων εχει λυθει το προβλημα υδρευσης πολλων πολεων, χωριων, ακομα και σπιτιων απομονωμενων, οπου αποθηκευεται βροχινο νερο ή άλλης προέλευσης. Για την ύδρευση των πόλεων και χωριών χτίζονται τεράστιες τσιμεντένιες δεξαμενές σε ψηλά σημεία, π.χ. πάνω σε λόφους και έτσι το νερό φτάνει σε όλα τα σημεία του δικτύου ύδρευσης με την απαιτούμενη πίεση. Επίσης πολλά σπίτια σε τόπους που δεν υπάρχει δίκτυο ύδρευσης έχουν ιδιωτικές δεξαμενές.

ΠΗΓΑΔΙΑ ? ΥΠΟΓΕΙΑ Κ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ ΝΕΡΑ
Τα υπόγεια νερά δεν εξαντλούνται σε μια χρονιά, σε περίπτωση που δεν βρέξει για ένα χρόνο υπάρχει απόθεμα. Το νερό οδηγείτε από ένα ρέμα στη δική μας δεξαμενή, αυτό είναι και το πλεονέκτημα τους αντίθετα από τα επιφανειακά νερά. Το κανονικό επιφανειακό νερό δεν προλαβαίνει να απορροφηθεί η αφήνει μεγάλο μέρος του νερού. Τη δεκαετία του ?80 είχε δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα για την αποθήκευση επιφανειακού νερού .
Στα χωριά της Σύρου η ύδρευση τους προερχόταν από πηγάδια και στέρνες, όπου το κάθε σπίτι είχε στο εσωτερικό του η στην αυλή του. Το κάθε πηγάδι ξεκινούσε από 10-30m. στην περιοχή του Γαλησσά ένα πηγάδι έφτανε τα 70m.
Για να χρησιμοποιήσουνε το νερό του πηγαδιού το ανέβαζαν με μεταλλικούς κουβάδες τους οποίους κινούσαν ζώα π.χ Γαϊδούρια, από εκεί το νερό πήγαινε σε ένα λούκι (κανάλι) και από εκεί στα χωράφια. Αυτό πλέον γίνεται με ηλεκτρικό μοτέρ. Χρονιές που δεν έβρεχε πολύ οι σοδιές κατέληγαν να καταστρέφονται από έλλειψη νερού γι?αυτό και περιόδους καλοκαιριού έσκαβαν για να βρουν νερό.
Η Σύρος φημίζεται για τα πολλά πηγάδια της (όπου υπήρχαν και σε υψόμετρα) λόγο της έντονης αγροτικής ζωής στα χωριά ειδικά τα παλιά χρόνια.

ΣΤΕΡΝΕΣ
Πώς λειτουργεί μια στέρνα
Το νερό της βροχής πέφτει στη στέγη και συλλέγεται στην υδρορροή. Μέσω του σωλήνα καθόδου οδηγείται στη στέρνα αποθήκευσης. Πριν την είσοδό του είναι απαραίτητο το πρώτο εντατικό φιλτράρισμα, το οποίο από τα παλιά χρόνια μέχρι και σήμερα καθαριζόταν με χρυσόψαρα.
Οι στέρνες υπεδάφους υπερτερούν, διότι το βρόχινο νερό καλό είναι να φυλάσσεται σε δροσερό και σκοτεινό μέρος. Ο απαραίτητος εξοπλισμός περιλαμβάνει:
- τροφοδοτικό σωλήνα που επιτρέπει την ήρεμη είσοδο του βρόχινου νερού, η οποία δεν ταράσσει την απρόσκοπτη καθίζηση του ιζήματος
- σύστημα υπερχείλισης τύπου "σιφόνι", που επιτρέπει την υπερχείλιση του νερού, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο για λόγους καθαρισμού, ενώ εμποδίζει τις οσμές και την είσοδο μικρών ζώων στη στέρνα
- αναρροφητήρας με φλοτέρ που διασφαλίζει την άντληση του καθαρότερου τμήματος του νερού κοντά στην επιφάνεια μετά την καθίζηση.
Αξίζει να σημειωθεί πως παλιά οι στέρνες δεν κόστιζαν σχεδόν τίποτα για τον λόγο οτι τις έφτιαχνες μονος σου ενω τώρα η αγορά μίας στερνας μπορεί να κοστίσει μέχρι και 5.000 ευρώ.


ΑΛΛΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΝΕΡΟΥ
Στη Σύρο έχουν γίνει προτάσεις για φράγμα το 1970 χωρίς καμία ανταπόκριση, έπειτα το 1982 ? 84 έγινε άλλη μια πρόταση για την περιοχή του Γαλλησά με κόστος 6,7 εκατομμύρια? αλλά τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Όλα τα μεγάλα φράγματα πρέπει να έχουν ύψος 45m.
Μια άλλη συμβατική λύση είναι η αφαλάτωση. Με ανεμογεννήτριες θα έπαιρνε ενέργεια και δεν θα χρειαζόταν το ρεύμα της ΔΕΗ. Δεν υλοποιήθηκε γιατί αν δεν φυσάει οι ανεμογεννήτριες δεν θα δουλεύουν, έτσι δεν θα υπάρχεινερό. Στην ουσία θα μας χρησίμευε μια φορά στα 5,6 χρόνια.
?Οι παρακάτω φωτογραφίες βρίσκονται στη περιοχή «Λιβάδια» στο Μάννα.
|
· Βλέπουμε μια στέρνα οπού παίρνει νερό από το πηγάδι με σωλήνες και ύστερα ποτίζει τα χωράφια με άλλους σωλήνες. |
![]() |
· Εδώ είναι η συνέχεια των
σωληνών που ποτίζουν τα
χωράφια.
|
· Ένα νεοκλασικό μαγκανοπήγαδο από το οποίο αντλούν νερό. |

![]() |
· Εδώ διακρίνουμε το βάθος του πηγαδιού.
Ομάδα Μάννα:
§ Κορφιάτη Βασιλική
§ Καρυοφιλλίδου Χριστίνα
§ Βλαντούσης Σπύρος
§ Βαρθαλίτης Ανάργυρος
§ Ξανθόπουλος Γιώργος
§ Κρητικός Σταύρος
§ Ρούσσος Γιάννης